ECHOLOCATION


21ROZENDAAL  Enschede 

On 13 May 2000 an industrial firework storage exploded in Roombeek Enschede (NL).  It killed 22 people, injured 947 people, destroyed 1500 homes and left 1250 people homeless.
The area was rebuild and '21Rozendaal' centre for contemporary art was build at the heart of the new neighbourhood. 
Geert Mul was invited by '21 Rozendaal' to make an special exhibition in relation to Enschede.  Mul collected amature photographs of  Roombeek-  a neighborhood which was destroyed in 2000 by a firework factory explosion. The photographs of the former neighborhood make the content of a poetic interactive installation about memory and loss.

Echolocation:                  

Speciaal voor 21rozendaal ruimte voor actuele kunst heeft Geert Mul dit kunstwerk ontwikkeld. Echolocation komt direct voort uit zijn fascinatie voor de locatie waar 21Rozendaal zich bevindt en de geschiedenis van de wijk Roombeek (waar zich in mei 2000 de vuurwerkramp voltrok). Ook de architectuur van het gebouw is doordrenkt met verwijzingen naar het verleden. Echolocation gaat over herinnering en perceptie. Geert Mul brengt de vergankelijkheid van deze plek en deze wijk in relatie met de manier waarop de wereld door ons wordt waargenomen. 

In de aanloop naar Echolocation hebben (oud-)bewoners van Roombeek en andere Enschedeërs een paar honderd kiekjes uit hun fotoalbums opgedoken (waarbij opgemerkt dient te worden, dat veel foto’s vernietigd zijn tijdens de ramp). Foto’s of beelden staan in het werk van Geert Mul altijd in dienst van het grotere geheel. De kunstenaar vindt, dat beeld pas in een context betekenis heeft. Het is volgens hem achterhaald om te denken in termen van ‘uniek’ of ‘ universeel’ beeld. Een kiekje kan voor een bepaald individu ontzettend veel waarde hebben, omdat het bijvoorbeeld een foto is van het huis dat is verwoest. Die foto heeft een emotionele waarde. Maar die waarde zit feitelijk niet in de foto. Dat beeld is een katalysator voor een keten aan relaties, connotaties en connecties in het brein van degene die ernaar kijkt.

De ingebrachte foto’s staan voor het verleden dat niet meer fysiek aanwezig is. In deze interactieve installatie is een belangrijke rol weggelegd voor de bezoeker. Er is een inhoudelijke relatie tussen wat jij als bezoeker doet en datgene dat je als ervaring terugkrijgt. Je wordt aangespoord door de ruimte te wandelen waardoor de foto’s opstuiven. Ieder trekt zijn eigen unieke spoor door de foto’s en door het verleden. Je rondgang door de ruimte roert als het ware herinneringen aan. Herinneringen die worden aangewakkerd door de foto’s. De foto’s komen op een andere plek terecht als vanwaar ze opwaaiden. Zo kunnen telkens nieuwe gedachtestromen en associaties ontstaan. Echolocation is een wandeling door de herinnering en biedt de kans het verleden van Roombeek op te roepen.

Normaal gesproken maken we in ons bewustzijn een radicaal onderscheid tussen heden en verleden, tussen dood en levend, tussen dat wat is en dat wat niet meer is. In de opvatting van Geert Mul is dat harde onderscheid betrekkelijk, omdat personen, plekken of dingen in je gedachten, in je herinnering, ook of nog steeds bestaan. Stel je zit in de trein, je ziet een landschap en je reist het landschap voorbij. Het landschap bestaat dan in je hoofd en of dat landschap tien minuten later afbrand of niet, dat veroorzaakt geen discontinuïteit van hoe dat landschap in je hoofd zit. Ook het Roombeek van voor de vuurwerkramp bestaat in zekere zin nog voor alle mensen die de wijk hebben gekend en in hun herinnering met zich meedragen. Er is dus een fysieke verschijning van de wijk en een mentale. Naast deze twee waarheden of werkelijkheden bestaan er nog vele andere waarheden van de wijk Roombeek, of, als we het iets ruimer trekken, van de realiteit. Geert Mul gaat er vanuit, dat er een aantal waarheden bestaan die het ons makkelijk maken om het dagelijks leven door te komen. Maar hoe zit het nou echt? 

Zeer grote dank aan iedereen die foto’s heeft bijgedragen of op een andere wijze heeft meegeholpen!
ECHOLOCATION
Interactive installation

14 February - 03 May 2009

Geert Mul 2008

Software programming by Carlo Prelz
 

ECHOLOCATION 
Interactive installation 2009



Geert Mul created this work of art especially for 21rozendaal Space for Current Art. Echolocation is the direct result of his fascination with 21rozendaal’s location in the Roombeek neighbourhood and its history (it is the part of Enschede that in May 2000 was the scene of the fireworks disaster). The building’s architecture as well is imbued with references to the past. Echolocation is about memory and perception. Geert Mul makes a connection between this site, this neighbourhood and the way in which we perceive the world.

In preparation for Echolocation, the artist asked present and former residents of Roombeek and other inhabitants of Enschede for a few hundred snapshots from their photo albums - and it should be mentioned here that many photographs were lost in the disaster. In Geert Muls’ work photographs or images always serve a greater whole. The artist believes that an image can only acquire meaning within a context and that to think in terms of ‘unique’ or ‘universal’ images is obsolete.

To an individual a snapshot can be of immense value, for instance because it is a photograph of a house that was destroyed. Such photographs have an emotional value, but this value does not reside in the photographs themselves. The image is a catalyst for a whole chain of relationships, connotations and connections in the mind of the person who looks at it.
The photographs that were collected represent the past that is no longer physically present. 

This interactive installation reserves an important role for the visitor. There is a relationship in content between what you, the visitor, do and what you get back from it in the form of an experience. You are encouraged to navigate the space, which makes the photographs fly up. Each visitor thus creates his or her unique path through the photographs and through the past. By walking through the space you evoke memories, in a sense; memories that are stirred up by the photographs. The photographs ‘land’ in a different spot from where they flew up, allowing fresh streams of thought and associations to be created each time. Echolocation is a walk through memory and it offers the chance to relive Roombeek’s past.

Normally, our consciousness makes a radical distinction between present and past, between dead and alive, between that which is and that which is no longer. In Geert Mul’s view that strict distinction is a relative one, as persons, places or things also or still exist in your thoughts, in your memory. Imagine yourself in a train - you see a landscape and you travel past this landscape. This landscape now exists in your mind and whether or not it burns up ten minutes later does not cause any discontinuity in how this landscape exists in your mind. Likewise, the Roombeek neighbourhood as it was before the fireworks disaster in a sense still exists for all those people who knew it and carry it with them in their memory. So there is a physical manifestation of the neighbourhood as well as a mental one. Besides these two truths or realities there are many more truths of Roombeek, or, in a wider sense, of reality. Geert Mul assumes that there are a number of truths that make it easier for us to live our everyday lives. But is it true?


( Text Nanda Jansen)